Droga konieczna pozwala zapewnić odpowiedni dostęp do nieruchomości, która nie ma właściwego połączenia z drogą publiczną albo z należącymi do niej budynkami gospodarskimi. Nie jest osobnym rodzajem drogi i nie powoduje przejęcia pasa gruntu sąsiada. To służebność gruntowa, czyli prawo korzystania w określonym zakresie z cudzej nieruchomości, ustanawiane co do zasady za wynagrodzeniem.
Żądanie drogi koniecznej nie jest jednak sposobem na uzyskanie wygodniejszego skrótu. Trzeba wykazać brak odpowiedniego dostępu, a przy istniejącym dojeździe także wyjaśnić, dlaczego nie można go racjonalnie przystosować. Osobno należy sprawdzić, czy zakres służebności wystarczy do planowanej budowy, wykonania zjazdu i obsługi nieruchomości przez potrzebne pojazdy.
Stan prawny poradnika został sprawdzony na 21 listopada 2026 r. W indywidualnej sprawie znaczenie mają dokumenty nieruchomości, sposób powstania problemu z dostępem oraz warunki terenowe.
Czym jest droga konieczna?
Droga konieczna jest służebnością drogową obciążającą jedną nieruchomość na rzecz innej nieruchomości. Podstawę roszczenia stanowi art. 145 Kodeksu cywilnego. Nieruchomość korzystającą ze służebności nazywa się władnącą, natomiast grunt, przez który prowadzi przejście lub przejazd, jest nieruchomością obciążoną.
Ustanowienie służebności nie przenosi własności gruntu. Właściciel nieruchomości obciążonej nadal pozostaje właścicielem pasa i może z niego korzystać, o ile nie uniemożliwia ani nadmiernie nie utrudnia wykonywania ustanowionego prawa. Z kolei właściciel nieruchomości władnącej nie może traktować pasa jak własnego podwórka, parkingu lub miejsca składowania materiałów, jeżeli takich uprawnień nie obejmuje treść służebności.
Prawo jest związane z nieruchomością, a nie wyłącznie z osobą aktualnego właściciela. To istotna różnica w porównaniu ze zwykłą, odwoływalną zgodą sąsiada. Prawidłowo ustanowiona służebność może służyć kolejnym właścicielom nieruchomości władnącej w granicach określonych w umowie albo orzeczeniu.
Kiedy można żądać drogi koniecznej?
Właściciel może żądać ustanowienia drogi koniecznej, gdy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej albo do należących do niej budynków gospodarskich. Nie musi chodzić o całkowite odcięcie działki. Istniejące połączenie może być niewystarczające pod względem prawnym lub technicznym.
Przykładem problemu prawnego jest dojazd odbywający się po cudzym gruncie wyłącznie na podstawie tolerowanej przez lata praktyki albo ustnej zgody. Widoczna w terenie droga nie przesądza, że właściciel działki ma trwałe prawo przejazdu. Przed oceną sytuacji trzeba sprawdzić księgi wieczyste, dokumenty dotyczące podziałów oraz treść ewentualnych umów.
Problem techniczny może wystąpić wtedy, gdy prawny dostęp istnieje, ale ukształtowanie terenu, szerokość, przebieg albo przeszkody uniemożliwiają korzystanie z niego w sposób odpowiadający uzasadnionym potrzebom nieruchomości. Nie wystarczy jednak wskazać, że trasa jest niewygodna. Należy zbadać, czy można ją racjonalnie poprawić i czy koszt takiego dostosowania nie jest nieproporcjonalny.
Typowy błąd: właściciel przedstawia najkrótszą trasę przez działkę sąsiada, ale nie analizuje możliwości ulepszenia obecnego dojazdu. Skutkiem może być odmowa ustanowienia nowej służebności, jeżeli dotychczasowy dostęp można przystosować w technicznie i ekonomicznie uzasadniony sposób.
Czy obecny dostęp jest odpowiedni?
Odpowiedni dostęp ocenia się według potrzeb konkretnej nieruchomości, warunków terenowych, układu granic i interesu społeczno-gospodarczego. Co do zasady powinien on umożliwiać przejazd pojazdami mechanicznymi, ale nie jest to bezwzględny wymóg dla każdej nieruchomości. Znaczenie ma jej przeznaczenie, faktyczny sposób korzystania oraz możliwość wyznaczenia trasy bez nadmiernego obciążenia innych gruntów.
Inaczej ocenia się dostęp do zamieszkałego domu, inaczej do gruntu rolnego, lasu albo nieruchomości położonej w warunkach, w których regularny dojazd samochodem nie jest uzasadniony. Planowana inwestycja również ma znaczenie, ale samo zamierzenie budowlane nie przesądza jeszcze, że sąsiad musi udostępnić trasę o parametrach wybranych przez inwestora.
| Sytuacja | Czy droga konieczna może przysługiwać? | Kluczowy dowód lub ustalenie |
|---|---|---|
| Brak jakiegokolwiek połączenia z drogą publiczną | Zasadniczo tak, jeżeli nie ma innego odpowiedniego dostępu | Mapa, księgi wieczyste, warunki terenowe i możliwe warianty przebiegu |
| Przejazd odbywa się tylko za ustną zgodą sąsiada | Może być zasadny, ponieważ faktyczne korzystanie nie musi dawać trwałego tytułu prawnego | Treść ksiąg wieczystych, umów i innych dokumentów dotyczących przejazdu |
| Istnieje prawny dostęp, ale jest technicznie niewystarczający | Może być zasadny, jeżeli dostępu nie da się racjonalnie przystosować | Pomiary, ocena techniczna oraz porównanie kosztu ulepszenia z innymi wariantami |
| Obecna trasa działa, lecz inna byłaby krótsza lub wygodniejsza | Zwykle nie | Potrzebny byłby dowód nieodpowiedniości obecnego dostępu, a nie tylko różnicy w wygodzie |
| Dojazd ma obsługiwać planowaną budowę | Może przysługiwać, ale sama służebność nie gwarantuje możliwości realizacji inwestycji | Wymagania inwestycji, parametry dojazdu, możliwość wykonania zjazdu i stanowisko właściwych specjalistów lub organów |
Przed zakupem gruntu należy sprawdzić nie tylko ślady kół i bramę, lecz także własność wszystkich odcinków trasy oraz zakres istniejących praw. Pomocny będzie poradnik wyjaśniający, jak sprawdzić dostęp działki do drogi publicznej.
Jaką szerokość powinna mieć droga konieczna?
Nie istnieje jedna ustawowa szerokość każdej drogi koniecznej. Art. 145 Kodeksu cywilnego nie wprowadza uniwersalnego minimum wynoszącego 3, 4 albo 5 m. Zakres służebności ustala się indywidualnie według uzasadnionych potrzeb nieruchomości władnącej oraz zasady możliwie najmniejszego obciążenia gruntu sąsiada.
Przy ustalaniu szerokości mogą mieć znaczenie między innymi rodzaj pojazdów, częstotliwość ruchu, szerokość bram, możliwość skrętu, nachylenie terenu, odwodnienie i istniejąca zabudowa. Jeżeli dojazd ma być wykorzystywany przez samochody dostawcze, maszyny rolnicze albo ciężkie pojazdy budowy, należy to ujawnić podczas negocjacji lub postępowania. Nie oznacza to jednak automatycznego prawa do pasa o dowolnie dużej szerokości.
W dokumencie ustanawiającym służebność warto jednoznacznie oznaczyć przebieg, szerokość, początek i koniec pasa oraz dozwolony sposób korzystania. Gdy pas przecina działkę i nie pokrywa się z granicami osobnej działki drogowej, powinien zostać czytelnie przedstawiony na mapie przygotowanej z udziałem geodety.
Służebność a wymagania dla działki budowlanej
Szerokości służebności nie wolno automatycznie utożsamiać z wymaganiami techniczno-budowlanymi dotyczącymi dojścia i dojazdu do działki budowlanej. W przepisach technicznych występują między innymi parametry 3 m dla jezdni dojazdowej, 5 m dla ciągu pieszo-jezdnego oraz 4,5 m dla szczególnego wariantu dojścia pełniącego funkcję dojazdu. Są to wymagania inwestycyjne, a nie ustawowe minima każdej służebności ustanawianej na podstawie art. 145 Kodeksu cywilnego.
Ważne ograniczenie: prawny przejazd nie oznacza automatycznie, że działka spełnia wszystkie warunki planowanej inwestycji. Osobno mogą wymagać oceny parametry dojścia i dojazdu, możliwość wykonania zjazdu z drogi publicznej, ochrona przeciwpożarowa oraz obsługa przez pojazdy techniczne.
Przed zakupem działki albo zatwierdzeniem wariantu służebności parametry dojazdu powinien ocenić projektant. W razie wątpliwości należy również zweryfikować wymagania we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej lub u zarządcy drogi. Zbyt wąski pas może nie wystarczyć dla inwestycji, a pas niepotrzebnie szeroki zwiększy obciążenie sąsiada i może podnieść wynagrodzenie.
Kto ustala przebieg służebności?
Przy umowie przebieg uzgadniają właściciele. Jeżeli nie osiągną porozumienia, trasę ustala sąd. Nie musi to być wariant najkrótszy ani najtańszy dla właściciela nieruchomości pozbawionej odpowiedniego dostępu. Należy pogodzić potrzeby nieruchomości władnącej, najmniejsze możliwe obciążenie gruntów sąsiednich oraz interes społeczno-gospodarczy.
Znaczenie mają istniejące drogi i bramy, zabudowa, ukształtowanie terenu, sposób korzystania z działki sąsiada, bezpieczeństwo ruchu oraz koszt przygotowania przejazdu. Trasa przez środek urządzonego ogrodu albo tuż przy budynku może być bardziej uciążliwa niż nieco dłuższy wariant biegnący przy granicy. Z kolei wariant najmniej kłopotliwy dla sąsiada nie może być całkowicie nieprzydatny dla nieruchomości, której ma służyć.
Jeżeli brak dostępu powstał wskutek sprzedaży, podziału lub innej czynności prawnej, droga powinna w miarę możliwości prowadzić przez grunty objęte tą czynnością. Po podziale jednej większej nieruchomości w pierwszej kolejności analizuje się więc działki uczestniczące w tym podziale. Nie jest to zasada absolutna. Możliwy jest inny przebieg, jeżeli trasa przez te grunty powodowałaby nieproporcjonalny uszczerbek.
Co wolno w pasie drogi koniecznej?
Treść służebności powinna określać, czy obejmuje przechód, przejazd samochodami osobowymi, ruch pojazdów dostawczych, rolniczych albo budowlanych oraz korzystanie z bramy. W razie potrzeby warto również rozstrzygnąć zasady odśnieżania, naprawy nawierzchni, odwodnienia i czasowego dostępu ekip wykonujących prace.
Nieprecyzyjne określenie prawa jako samej „drogi” może prowadzić do sporów o parkowanie, postój podczas rozładunku, częstotliwość przejazdów, dopuszczalną masę pojazdów lub możliwość pozostawiania otwartej bramy. Prawo przejazdu nie jest automatycznie prawem do zatrzymywania pojazdów na dłużej ani blokowania właścicielowi korzystania z jego działki.
Droga konieczna nie daje także automatycznego prawa do ułożenia wodociągu, kanalizacji, kabla energetycznego, gazociągu lub światłowodu. Przebieg instalacji i zasady dostępu w celu ich konserwacji trzeba uregulować osobno. Służebność przejazdu nie zastępuje również formalności potrzebnych do wykonania zjazdu z drogi publicznej.
Umowa notarialna czy postępowanie sądowe?
Umowa z właścicielem gruntu
Umowa pozwala stronom samodzielnie ustalić przebieg, zakres korzystania, wynagrodzenie i obowiązki dotyczące utrzymania. Zgoda właściciela nieruchomości obciążanej jest w tym wariancie konieczna. Jego oświadczenie o ustanowieniu służebności wymaga formy aktu notarialnego. Ustna deklaracja albo zwykła umowa pisemna nie zastępują formy wymaganej dla oświadczenia ustanawiającego ograniczone prawo rzeczowe.
Do aktu warto dołączyć jednoznaczne oznaczenie pasa. Nie należy poprzestawać na sformułowaniu, że przejazd będzie odbywał się „dotychczasową drogą”, jeżeli jej granice nie są jasne. Nieprecyzyjny opis utrudnia później egzekwowanie prawa, wykonanie wpisu w księdze wieczystej i rozstrzyganie sporów o sposób korzystania.
Ustanowienie przez sąd
Brak zgody sąsiada nie przekreśla roszczenia. Właściciel nieruchomości bez odpowiedniego dostępu może wystąpić o ustanowienie drogi koniecznej przez sąd. We wniosku należy wskazać właścicieli wszystkich nieruchomości, przez które droga mogłaby prowadzić, a nie tylko właściciela działki objętej preferowanym wariantem.
Zgodnie z art. 626 Kodeksu postępowania cywilnego sąd co do zasady przeprowadza oględziny nieruchomości. Może od nich odstąpić, jeżeli istotne okoliczności są niesporne i niewątpliwe albo oględziny nie są potrzebne. Przy spornym przebiegu zwykle konieczne są wiadomości specjalne, między innymi z zakresu geodezji, a ustalenie wynagrodzenia może wymagać wyceny.
Umowa daje większą kontrolę nad rezultatem, ale wymaga zgody stron. Postanowienie sądu może ustanowić służebność bez zgody sąsiada, jednak trasa wybrana przez sąd nie musi odpowiadać wariantowi wskazanemu we wniosku. Dokumenty, przygotowanie umowy i podstawowe elementy postępowania szerzej opisuje poradnik jak ustanowić służebność drogi.
Co zrobić krok po kroku?
- Sprawdź stan prawny. Przeanalizuj księgi wieczyste, mapę ewidencyjną, dokumenty podziałowe i treść istniejących służebności. Ustal właścicieli oraz współwłaścicieli wszystkich działek, przez które może prowadzić dojazd.
- Określ rzeczywisty problem. Rozdziel brak prawa do przejazdu od złych parametrów technicznych i od wymagań planowanej inwestycji. Każda z tych sytuacji wymaga innych dokumentów.
- Udokumentuj obecny dostęp. Zbierz pomiary, fotografie, informacje o nachyleniu, szerokości, bramach, przeszkodach i możliwościach skrętu. Samodzielny pomiar ma znaczenie orientacyjne, a nie zastępuje pracy geodety.
- Zbadaj możliwość ulepszenia istniejącej trasy. Ustal, czy można ją poszerzyć, utwardzić albo skorygować. Przy sporze liczy się nie tylko techniczna możliwość wykonania prac, lecz także ich racjonalność ekonomiczna.
- Przygotuj warianty przebiegu. Dla każdego określ szerokość, rodzaj ruchu, wpływ na sąsiednie działki i przewidywany zakres robót. Nie ograniczaj analizy do najkrótszej drogi.
- Ustal potrzeby inwestycji. Jeżeli dojazd ma obsługiwać budowę lub działalność gospodarczą, skonsultuj parametry z projektantem. Sprawdź też wymagania dotyczące zjazdu i ochrony przeciwpożarowej.
- Zaproponuj trwałą umowę. Oferta powinna obejmować trasę, zakres pojazdów, wynagrodzenie, utrzymanie, odwodnienie, odśnieżanie i zasady korzystania z bramy.
- Skorzystaj z geodety i prawnika, gdy sprawa jest złożona. Pomoc jest szczególnie potrzebna przy kilku wariantach, wielu współwłaścicielach, wcześniejszym podziale lub sporze o wynagrodzenie.
- Złóż wniosek sądowy, jeżeli porozumienie jest niemożliwe. Wskaż wszystkie potencjalnie zainteresowane nieruchomości i przygotuj dowody dotyczące braku odpowiedniego dostępu.
Można samodzielnie zebrać dokumenty, wykonać zdjęcia i wstępnie porównać warianty. Nie należy natomiast bez zgody wchodzić na cudzy grunt, usuwać ogrodzenia, utwardzać przejazdu ani samodzielnie wyznaczać wiążącego pasa służebności.
Ile kosztuje ustanowienie drogi koniecznej?
Nie istnieje urzędowa stawka wynagrodzenia za metr kwadratowy drogi koniecznej. Kwota zależy między innymi od powierzchni i położenia pasa, intensywności ruchu, utraty użyteczności nieruchomości obciążonej, możliwego spadku jej wartości oraz uciążliwości wynikających z przejazdów. Wynagrodzenie może być jednorazowe albo okresowe.
Według stanu prawnego przyjętego w poradniku opłata sądowa od wniosku o ustanowienie drogi koniecznej wynosi 200 zł. Podstawą jest art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w tekście jednolitym ogłoszonym w Dz.U. z 2025 r. poz. 1228. Nie jest to pełny koszt postępowania. Sąd może zobowiązać uczestników do wpłacenia zaliczek na opinie geodety, rzeczoznawcy lub inne potrzebne czynności.
Wpis służebności jako ograniczonego prawa rzeczowego do księgi wieczystej kosztuje zasadniczo 200 zł według stawek uwzględnionych na dzień sprawdzenia poradnika. Przy umowie dochodzą koszty aktu notarialnego, wypisów, dokumentacji i ewentualnych prac geodezyjnych. Nie można wskazać jednej wiarygodnej kwoty łącznej, ponieważ zależy ona od wartości i sposobu ustalenia wynagrodzenia, zakresu czynności oraz stopnia skomplikowania sprawy.
Odpłatne ustanowienie służebności co do zasady podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Podatnikiem jest nabywca służebności, a stawka właściwa dla tego prawa wynosi 1% wartości świadczeń. Szczególne zasady dotyczą między innymi świadczeń okresowych, ustanowienia prawa na czas nieokreślony oraz relacji między PCC i VAT. Informacje podatkowe Ministerstwa Finansów wykorzystane w poradniku były zaktualizowane 15 grudnia 2025 r. Przed zawarciem umowy należy sprawdzić aktualne zasady na stronie Ministerstwa Finansów i ustalić podstawę opodatkowania dla konkretnego rozliczenia.
| Pozycja | Kwota lub sposób ustalenia |
|---|---|
| Opłata od wniosku sądowego | 200 zł według stanu prawnego sprawdzonego na 21 listopada 2026 r. |
| Wpis służebności do księgi wieczystej | Zasadniczo 200 zł według stawek przyjętych na dzień sprawdzenia poradnika |
| Wynagrodzenie dla właściciela gruntu | Ustalane indywidualnie, bez ustawowej stawki za m² |
| PCC przy odpłatnym ustanowieniu | Co do zasady 1% wartości świadczeń, z uwzględnieniem zasad szczególnych |
| Notariusz, geodeta i rzeczoznawca | Koszt zależy od wartości czynności, liczby wariantów, pomiarów i zakresu opinii |
Typowym błędem jest obliczanie wynagrodzenia wyłącznie przez pomnożenie powierzchni pasa przez cenę gruntu. Takie działanie może być jedynie wstępnym szacunkiem wymagającym potwierdzenia. Nie uwzględnia automatycznie intensywności korzystania, ograniczenia możliwości zabudowy, uciążliwości ani wpływu służebności na całą nieruchomość.
Kto odpowiada za utrzymanie?
Jeżeli umowa albo orzeczenie nie stanowi inaczej, obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności obciąża właściciela nieruchomości władnącej. Może to dotyczyć naprawy nawierzchni, odwodnienia lub innych elementów służących przejazdowi. Nie oznacza to jednak, że każdy wydatek związany z całym gruntem automatycznie obciąża korzystającego ze służebności.
W umowie warto dokładnie opisać podział obowiązków, zwłaszcza gdy z tej samej drogi korzystają obie strony. Należy ustalić zasady napraw, odśnieżania, usuwania błota, utrzymania bramy i odprowadzania wody. Brak takich postanowień często prowadzi do konfliktu dopiero po pierwszej większej naprawie.
Służebność należy wykonywać tak, aby możliwie najmniej utrudniać korzystanie z nieruchomości obciążonej. Przejazd nie daje prawa do parkowania, składowania materiałów ani blokowania wjazdu. Jeżeli potrzebne jest miejsce do zawracania, czasowy postój przy rozładunku albo regularny ruch ciężkich pojazdów, zakres ten powinien wynikać z treści ustanowionego prawa.
Służebność gruntowa może wygasnąć wskutek niewykonywania przez 10 lat. Sam wpis w księdze wieczystej nie oznacza więc, że prawo będzie istniało bezterminowo niezależnie od korzystania. Spory mogą również powstać wtedy, gdy sposób wykonywania służebności zmieni się i stanie się bardziej uciążliwy niż przewidywano przy jej ustanawianiu.
Które rozwiązanie wybrać?
- Wybierz negocjacje i akt notarialny, jeżeli właściciele zgadzają się co do trasy, szerokości, rodzaju ruchu, wynagrodzenia i utrzymania. Umowa powinna ustanawiać trwałą służebność gruntową, a nie tylko osobistą zgodę na korzystanie.
- Rozważ postępowanie sądowe, gdy sąsiad odmawia ustanowienia prawa, strony nie mogą uzgodnić przebiegu albo proponowane warunki nie zapewniają odpowiedniego dostępu.
- Najpierw zbadaj modernizację obecnej trasy, jeżeli dostęp istnieje, ale jest wąski, stromy lub nieutwardzony. Bez takiej analizy trudno wykazać potrzebę obciążenia kolejnej nieruchomości.
- Zleć geodecie oznaczenie pasa, gdy przebieg nie pokrywa się z granicą osobnej działki drogowej albo w terenie nie ma jednoznacznych punktów odniesienia.
- Skonsultuj projektanta, jeżeli dojazd ma obsługiwać budowę, działalność gospodarczą, większe pojazdy lub wymagania ochrony przeciwpożarowej.
- Skorzystaj z pomocy radcy prawnego lub adwokata, gdy istnieje kilka tras, wielu współwłaścicieli, wcześniejszy podział nieruchomości albo spór o wynagrodzenie, bramę, parkowanie czy zmianę przebiegu.
Najważniejsza decyzja polega na rozpoznaniu, czego naprawdę brakuje. Jeżeli problemem jest wyłącznie brak dokumentu potwierdzającego przejazd, rozwiązaniem może być precyzyjna umowa. Jeżeli sporna jest techniczna przydatność dostępu, potrzebne będą pomiary i porównanie wariantów. Gdy dojazd ma umożliwić budowę, sama służebność nie wystarczy bez potwierdzenia wymagań inwestycyjnych.
Najczęstsze pytania
Czy sąsiad musi zgodzić się na drogę konieczną?
Zgoda sąsiada jest konieczna przy ustanawianiu służebności w drodze umowy. Nie jest natomiast wymagana, jeżeli służebność zostanie ustanowiona prawomocnym postanowieniem sądu. Sąd sam ocenia przesłanki, przebieg i zakres prawa.
Czy istniejący polny dojazd wyklucza żądanie służebności?
Nie. Ślad przejazdu w terenie nie przesądza o istnieniu odpowiedniego dostępu. Trzeba sprawdzić tytuł prawny, parametry techniczne oraz możliwość racjonalnego przystosowania obecnej trasy.
Czy wieloletnia ustna zgoda sąsiada wystarczy?
Ustna zgoda pozwala korzystać z gruntu tak długo, jak jest respektowana, ale nie zastępuje prawidłowo ustanowionej służebności gruntowej. Przy umowie oświadczenie właściciela nieruchomości obciążanej wymaga formy aktu notarialnego.
Czy droga konieczna musi mieć co najmniej 3 m szerokości?
Nie. Kodeks cywilny nie określa jednej minimalnej szerokości. Parametr 3 m występuje w wymaganiach techniczno-budowlanych dotyczących jezdni dojazdowej, ale nie stanowi automatycznego minimum każdej służebności.
Czy służebność przejazdu pozwala poprowadzić media?
Nie automatycznie. Prawo przechodu i przejazdu nie obejmuje samo przez się wodociągu, kanalizacji, kabla energetycznego, gazociągu ani światłowodu. Uprawnienia dotyczące instalacji trzeba uregulować osobno.
Czy można żądać najkrótszej trasy przez działkę sąsiada?
Nie ma zasady pierwszeństwa najkrótszego wariantu. Trasa ma odpowiadać potrzebom nieruchomości, możliwie najmniej obciążać grunty sąsiednie i uwzględniać interes społeczno-gospodarczy.
Czy właściciel gruntu obciążonego otrzymuje wynagrodzenie?
Droga konieczna na podstawie art. 145 Kodeksu cywilnego jest ustanawiana za wynagrodzeniem. Nie ma ustawowej stawki za metr kwadratowy. Wynagrodzenie może być jednorazowe albo okresowe i powinno odpowiadać okolicznościom konkretnej sprawy.
Kto płaci za naprawę i odśnieżanie przejazdu?
Jeżeli umowa lub orzeczenie nie stanowi inaczej, obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności spoczywa na właścicielu nieruchomości władnącej. Warto jednak szczegółowo uregulować podział kosztów, zwłaszcza gdy z drogi korzystają obie strony.
Czy ustanowiona służebność może wygasnąć?
Tak. Służebność gruntowa może wygasnąć wskutek niewykonywania przez 10 lat. Wpis w księdze wieczystej nie wyłącza tej reguły.
