Montaż okna dachowego trzeba zacząć od oceny więźby, kąta połaci oraz zgodności okna, kołnierza i pokrycia. Samodzielne wykonanie prac można rozważyć głównie wtedy, gdy okno mieści się między krokwiami, nie trzeba zmieniać elementów nośnych, a wykonawca zna zasady prac dekarskich i potrafi bezpiecznie pracować na wysokości. Przecięcie krokwi, wykonanie wymianów, montaż zestawu kilku okien oraz prace na stromym lub trudno dostępnym dachu należy przekazać dekarzowi. Każdą ingerencję w konstrukcję więźby powinien wcześniej ocenić konstruktor.
Czy można samodzielnie zamontować okno dachowe?
Typowa kolejność prac obejmuje przygotowanie otworu, osadzenie i wyregulowanie ramy, wykonanie termoizolacji, połączenie z membraną dachową, montaż kołnierza oraz szczelne podłączenie paroizolacji od strony pomieszczenia. Nie jest to jednak uniwersalny schemat wymiarowy. Rozmieszczenie kątowników, głębokość osadzenia, wielkość szczelin i sposób ułożenia kołnierza trzeba odczytać z instrukcji konkretnego zestawu.
Samodzielny montaż jest rozsądnym wyborem wyłącznie wtedy, gdy okno mieści się między krokwiami i nie wymaga modyfikacji elementów nośnych. Potrzebne są również umiejętności dekarskie, stolarskie lub ciesielskie. Osoba, która nie potrafi poprawnie odtworzyć pokrycia, połączyć membrany ani ocenić geometrii ościeżnicy, nie powinna uczyć się tych czynności na otwartej połaci.
Okna nie można po prostu przykręcić do łat i wypełnić szczelin pianą. Woda spływająca po dachu musi zostać przejęta przez właściwy kołnierz. Woda, która dostanie się pod pokrycie, powinna być skierowana przez membranę i rynienkę poza obrys otworu. Izolacja wokół ramy ogranicza wychłodzenie ościeża, a paroizolacja chroni ocieplenie przed wilgotnym powietrzem z wnętrza. Błąd w jednej z tych warstw może ujawnić się dopiero podczas ulewy albo zimą, w postaci zawilgocenia, przewiewu lub pleśni.
| Sytuacja | Rozsądna decyzja | Najważniejsze ryzyko |
|---|---|---|
| Wymiana okna bez zmiany wielkości i kształtu otworu | Możliwa samodzielnie dla osoby znającej prace dekarskie | Uszkodzenie istniejącej membrany lub zastosowanie niezgodnego kołnierza |
| Nowe okno mieszczące się między krokwiami | Możliwe przy odpowiednim doświadczeniu i zabezpieczeniu stanowiska | Nieszczelne warstwy oraz nieprawidłowa geometria ramy |
| Okno kolidujące z krokwią | Konstruktor oraz doświadczony cieśla lub dekarz | Osłabienie więźby i niewłaściwe przeniesienie obciążeń |
| Zespolenie kilku okien | Ekipa znająca dany system | Błędy rozstawu, odwodnienia i obróbek między oknami |
| Blacha na rąbek lub pokrycie wysokoprofilowe | Doświadczony dekarz | Nieszczelna obróbka trudna do naprawienia po zakończeniu prac |
Co sprawdzić przed zakupem okna i kołnierza?
Najpierw należy wybrać lokalizację i zmierzyć światło między krokwiami, a dopiero później dopasować szerokość okna. Po obu stronach ościeżnicy musi pozostać miejsce przewidziane przez producenta na ustawienie ramy i wykonanie termoizolacji. Dla wybranych rozwiązań VELUX z ramą BDX rozstaw krokwi w świetle powinien być większy o około 4-6 cm od szerokości okna. Jest to jednak wartość dotycząca określonego systemu, a nie uniwersalna zasada dla wszystkich okien dachowych.
Trzeba jednocześnie sprawdzić model i wymiar okna, dopuszczalne nachylenie dachu, rodzaj pokrycia, wysokość jego profilu, właściwy kołnierz oraz zalecaną głębokość osadzenia. Parametry różnią się nie tylko między producentami, ale również między seriami. Przykładowe okno obrotowe VELUX GGL jest przeznaczone do dachów o nachyleniu 15-90°, natomiast kołnierz FAKRO ESS do określonych pokryć płaskich ma deklarowany zakres 20-60°. Zgodność kąta trzeba więc potwierdzić zarówno dla okna, jak i kołnierza.
Kołnierz uszczelniający nie jest ozdobną obróbką. Musi odpowiadać rozmiarowi ramy, sposobowi osadzenia oraz rodzajowi pokrycia. Innego rozwiązania wymaga pokrycie płaskie, innego dachówka profilowana, materiał wysokoprofilowy czy blacha na rąbek. Dolny fartuch, elementy boczne i część górna tworzą układ, który przejmuje wodę z połaci i kieruje ją poza obrys okna.
Lista przed zakupem:
- zmierz rozstaw krokwi w kilku miejscach i ustal ich rzeczywisty przebieg;
- zmierz kąt nachylenia połaci zamiast oceniać go na oko;
- rozpoznaj rodzaj pokrycia i wysokość jego profilu;
- sprawdź kod rozmiaru okna oraz oznaczenie pasującego kołnierza;
- ustal zalecaną głębokość montażu;
- dobierz kompatybilną termoizolację, membranę i połączenie paroizolacyjne;
- pobierz aktualną instrukcję dla dokładnego modelu;
- sprawdź, czy okno nie będzie kolidowało z kominem, instalacjami ani elementami więźby;
- oceń, czy skrzydło będzie można wygodnie otwierać i obsługiwać z poziomu pomieszczenia.
Elementy montażowe najlepiej dobierać jako potwierdzony przez producenta system. VELUX oferuje między innymi ramy termoizolacyjne BDX, folie BFX i kołnierze przeznaczone do konkretnych pokryć. FAKRO stosuje dedykowane kołnierze, w tym ESS do określonych pokryć płaskich, a Roto publikuje dokumentację techniczną przypisaną do swoich produktów. Nie należy łączyć przypadkowych kołnierzy, folii i obróbek różnych systemów bez jednoznacznego potwierdzenia kompatybilności.
Jak przygotować otwór i stanowisko pracy?
Dolną krawędź okna często planuje się około 110-140 cm nad podłogą, ale nie jest to wymiar obowiązujący w każdym budynku. Wysokość zależy od kąta połaci, wysokości ścianki kolankowej, sposobu otwierania oraz wzrostu użytkowników. Trzeba też uwzględnić ochronę przed wypadnięciem. Na kondygnacjach położonych poniżej 25 m górna krawędź wewnętrznego podokiennika powinna zasadniczo znajdować się co najmniej 0,85 m nad podłogą. Niższe położenie wymaga odpowiedniego zabezpieczenia, na przykład balustrady albo nieotwieranej części ze szkłem o podwyższonej wytrzymałości. Zastosowanie tego wymagania do konkretnego układu okna połaciowego powinien potwierdzić projektant.
Przed otwarciem połaci należy sprawdzić prognozę pogody i przygotować osłonę pozwalającą szybko zabezpieczyć dach. Pokrycie zdejmuje się w zakresie potrzebnym do wykonania otworu, zamontowania rynienki i kołnierza oraz późniejszego odtworzenia dachówek lub blachy. Nie należy demontować większej powierzchni, niż wymaga tego technologia.
Membranę przecina się z zapasem umożliwiającym jej późniejsze wywinięcie i szczelne połączenie z oknem. Wycięcie materiału równo przy krawędzi planowanego otworu może uniemożliwić poprawne wykonanie narożników. Dokładny kształt nacięć i sposób mocowania trzeba sprawdzić w instrukcji systemu.
Do pracy potrzebne są między innymi miara, poziomnica, kątownik, wkrętarka z właściwymi bitami, narzędzia dopasowane do pokrycia oraz materiały wskazane w dokumentacji producenta. Nie należy zastępować dołączonych lub zalecanych łączników przypadkowymi wkrętami. Łącznik o niewłaściwej długości, średnicy albo kształcie łba może nie zapewnić poprawnego mocowania lub utrudnić montaż kołnierza.
Bezpieczeństwo: sama drabina nie jest właściwym stanowiskiem do długotrwałego osadzania ciężkiej ościeżnicy i skrzydła. Praca od wysokości 1 m jest kwalifikowana jako praca na wysokości. Pierwszeństwo mają rusztowanie lub stabilny pomost oraz zabezpieczenia zbiorowe. Gdy nie można ich zastosować, potrzebne są właściwie dobrane szelki z systemem powstrzymującym upadek, podłączone do odpowiedniego punktu kotwienia.
Lista przed wycięciem otworu:
- przebieg wszystkich krokwi jest widoczny lub pewnie ustalony;
- okno mieści się między krokwiami z wymaganym miejscem na izolację;
- położenie łat montażowych odpowiada instrukcji konkretnego modelu;
- nad oknem pozostaje miejsce na rynienkę odwadniającą;
- pod pokryciem nie przebiegają przewody ani inne instalacje;
- stanowisko jest zabezpieczone przed upadkiem;
- pokrycie jest suche, a prognoza nie zapowiada opadów i silnego wiatru;
- przygotowano plandekę do awaryjnego osłonięcia połaci;
- na miejscu są wszystkie części okna, kołnierza i zestawu izolacyjnego.
Nie rozpoczynaj cięcia, jeśli nie można jednoznacznie określić przebiegu krokwi albo otwór z nimi koliduje. Prace trzeba również odłożyć przy mokrym lub oblodzonym dachu, porywistym wietrze i braku możliwości szybkiego zabezpieczenia połaci przed deszczem.
Jak zamontować okno dachowe krok po kroku?
Poniższa kolejność przedstawia logikę montażu, ale nie zastępuje instrukcji dołączonej do okna i kołnierza. Położenie kątowników, sposób zdejmowania skrzydła, poziom osadzenia oraz kolejność poszczególnych części mogą różnić się między seriami. Oficjalne dokumenty dla pojedynczych okien udostępnia między innymi VELUX w sekcji wsparcia montażowego.
- Sprawdź kompletność i zgodność zestawu. Porównaj kod okna, jego wymiar, oznaczenie kołnierza, rodzaj pokrycia i dopuszczalny kąt połaci. Przed otwarciem dachu upewnij się, że masz wszystkie części oraz aktualne instrukcje.
- Wyznacz położenie otworu. Zaznacz jego granice względem krokwi i łat. Uwzględnij miejsce na termoizolację, sposób podparcia ramy, kołnierz i rynienkę odwadniającą.
- Zdejmij pokrycie. Dachówki lub elementy blachy demontuj bez uszkadzania sąsiednich pól. Jeśli pokrycie wymaga specjalistycznego rozcinania i późniejszego łączenia, zleć ten etap dekarzowi.
- Przygotuj łaty montażowe i membranę. Podpory zamocuj w położeniu określonym przez producenta. Membranę natnij z odpowiednim zapasem, nie rozrywając jej poza obszarem potrzebnym do wykonania połączenia.
- Zdejmij skrzydło. Ustaw je w pozycji wskazanej w instrukcji i zwolnij mocowania we właściwej kolejności. Skrzydło jest ciężkie i nieporęczne, dlatego powinny je przenosić co najmniej dwie osoby.
- Zamocuj kątowniki do ościeżnicy. Użyj miejsc i łączników przewidzianych dla danego modelu. Nieprawidłowe położenie kątowników może zmienić głębokość osadzenia okna.
- Osadź ościeżnicę. Ustaw poziomo jej dolną krawędź i wykonaj wstępne mocowanie. Na tym etapie nie dokręcaj wszystkich wkrętów do oporu, ponieważ rama może wymagać korekty.
- Załóż skrzydło i sprawdź geometrię. Oceń przekątne zgodnie z instrukcją, szerokość szczelin oraz działanie zawiasów. Skrzydło nie może ocierać o ościeżnicę, a odstępy po obu stronach powinny być równomierne.
- Wyreguluj ramę i dokręć mocowania. Wszystkie korekty wykonaj przed założeniem kołnierza. Jeżeli nie można uzyskać równych szczelin, sprawdź podparcie, wypoziomowanie i prostokątność otworu. Gdy przyczyna nie jest oczywista, przerwij montaż.
- Wykonaj termoizolację. Ułóż materiał wokół całej ościeżnicy bez pustek. Nie wciskaj go w sposób powodujący odkształcenie ramy. Jeżeli producent przewiduje gotową ramę termoizolacyjną, zamontuj ją zgodnie z dokumentacją.
- Połącz okno z membraną. Wykonaj ciągłe połączenie po bokach, u dołu i u góry. Narożniki nie mogą pozostać otwarte ani naprężone.
- Zamontuj rynienkę odwadniającą. Umieść ją nad oknem i połącz z membraną w sposób kierujący wodę poza obrys otworu. Nie przechodź dalej, jeśli woda mogłaby spływać za ościeżnicę lub do ocieplenia.
- Zamontuj kołnierz. Zachowaj kolejność podaną przez producenta, zwykle od elementu dolnego przez części boczne do górnej. Elementy muszą zachodzić na siebie zgodnie z kierunkiem spływu wody.
- Odtwórz pokrycie. Dachówki lub blachę ułóż z odstępami wymaganymi dla konkretnego kołnierza. Nie stosuj wartości pochodzących z instrukcji innego modelu lub innego rodzaju pokrycia.
- Połącz paroizolację z ościeżnicą. Od strony pomieszczenia wykonaj szczelne połączenie na całym obwodzie. Użyj rozwiązania zalecanego przez producenta okna lub materiałów przeznaczonych do trwałego łączenia danej paroizolacji.
- Wykonaj kontrolę przed zabudową. Ponownie sprawdź działanie skrzydła, ciągłość termoizolacji i paroizolacji oraz wszystkie dostępne narożniki. Dopiero potem można wykonać szpalety.
Każdy etap powinien kończyć się kontrolą. Po osadzeniu ramy trzeba sprawdzić skrzydło. Po ułożeniu termoizolacji należy upewnić się, że wokół ościeżnicy nie ma pustych miejsc. Po połączeniu membrany trzeba obejrzeć narożniki i rynienkę. Po zamontowaniu kołnierza należy skontrolować, czy żaden element nie tworzy progu zatrzymującego wodę.
Jak wykonać szczelne połączenie z dachem?
O szczelności montażu decydują cztery współpracujące warstwy. Każda z nich ma inne zadanie i żadnej nie można zastąpić samą pianą montażową.
| Warstwa | Zadanie | Skutek typowego błędu |
|---|---|---|
| Kołnierz i obróbki zewnętrzne | Przejmują wodę z pokrycia i odprowadzają ją wokół okna | Przeciek podczas deszczu lub topnienia śniegu |
| Membrana wysokoparoprzepuszczalna i rynienka | Odprowadzają wodę, która dostała się pod pokrycie | Zawilgocenie ocieplenia, szczególnie nad ościeżnicą |
| Termoizolacja wokół ramy | Ogranicza straty ciepła i wychłodzenie wnęki | Zimne narożniki, kondensacja i rozwój pleśni |
| Paroizolacja od strony pomieszczenia | Ogranicza przepływ wilgotnego powietrza do ocieplenia | Zawilgocenie izolacji i pogorszenie jej właściwości |
Piana może być częścią rozwiązania, jeżeli dopuszcza ją producent, ale sama nie zapewnia kompletnej szczelności. Nie odprowadzi wody z membrany, nie zastąpi kołnierza i nie utworzy automatycznie szczelnego połączenia z paroizolacją. Jej nadmiar może również odkształcić ościeżnicę, a wtedy prawidłowo wyregulowane wcześniej skrzydło zacznie ocierać.
Szczególnej uwagi wymagają górne narożniki okna. Rynienka nad ościeżnicą musi przejmować wodę spływającą po membranie z wyższej części połaci i odprowadzać ją poza otwór. Jeżeli membrana jest przecięta zbyt krótko, narożniki pozostają otwarte albo woda trafia za rynienkę, wilgoć może przedostać się bezpośrednio do termoizolacji.
Od strony wnętrza paroizolację trzeba połączyć z ramą bez przerw na całym obwodzie. Szczególnie starannie należy wykonać narożniki i miejsca styku kilku odcinków materiału. Połączenia nie powinny być zamykane płytą gipsowo-kartonową, dopóki nie zostaną obejrzane i zaakceptowane.
Jak sprawdzić skrzydło i wykończyć wnękę?
Geometrię okna należy skontrolować przed wykonaniem kołnierza i zabudowy. Po ponownym założeniu skrzydła porównaj szczeliny przy dolnej, górnej i bocznych krawędziach. Ocieranie, nierówny docisk uszczelek albo wyraźnie różne odstępy oznaczają, że rama wymaga regulacji lub poprawy podparcia. Zakrycie problemu obróbkami utrudni późniejszą korektę.
Po zakończeniu mocowania otwórz i zamknij okno kilka razy. Sprawdź pozycje robocze, blokadę oraz funkcję wentylacyjną, jeśli dany model ją ma. Mechanizmy okien obrotowych i uchylno-obrotowych mogą działać inaczej, dlatego kryteria regulacji trzeba sprawdzić w dokumentacji produktu. Skrzydło powinno poruszać się płynnie i nie może ocierać o ościeżnicę.
Od strony pomieszczenia górną szpaletę prowadzi się zasadniczo poziomo, a dolną pionowo. Taki układ poprawia doświetlenie wnętrza i ułatwia przepływ ciepłego powietrza przy szybie. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy pod oknem znajduje się grzejnik. Niewłaściwy kształt wnęki może ograniczyć cyrkulację powietrza i sprzyjać kondensacji na chłodnej szybie oraz w narożnikach.
Przed zamknięciem zabudowy warto sfotografować przebieg termoizolacji, połączenie paroizolacji i narożniki ościeżnicy. Taka dokumentacja ułatwi późniejsze znalezienie przyczyny ewentualnego zawilgocenia i ograniczy zakres koniecznej rozbiórki.
Kiedy potrzebny jest fachowiec i jakie są formalności?
Wymiana istniejącego okna bez zmiany kształtu i wielkości otworu zasadniczo nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia. Wykonanie nowego otworu jest ingerencją w przegrodę zewnętrzną, a przecięcie krokwi dodatkowo dotyczy elementów konstrukcyjnych. Kwalifikacja robót zależy od rodzaju budynku i zakresu prac. Przed wykonaniem nowego otworu należy więc potwierdzić wymaganą procedurę w starostwie lub urzędzie miasta oraz skonsultować rozwiązanie z projektantem. W budynku zabytkowym potrzebne mogą być dodatkowe uzgodnienia.
Samodzielny montaż trzeba przerwać, jeżeli podczas odkrywania połaci okaże się, że okno koliduje z krokwią, potrzebny jest wymian albo nie można odtworzyć ciągłości membrany. Nie wolno podcinać elementu nośnego ani wzmacniać go przypadkowymi belkami. Konstruktor powinien określić sposób przeniesienia obciążeń, a cieśla lub dekarz wykonać rozwiązanie zgodnie z projektem.
Wezwij dekarza, cieślę lub konstruktora, gdy:
- trzeba przeciąć, przesunąć albo wzmocnić krokiew;
- nie wiadomo, jak wykonać wymiany i przenieść obciążenia;
- montowane jest zespolenie kilku okien;
- pokryciem jest blacha na rąbek lub materiał wysokoprofilowy;
- układ warstw dachu jest nietypowy albo uszkodzony;
- nie można zapewnić ciągłości membrany, termoizolacji lub paroizolacji;
- dach jest bardzo stromy, mokry, oblodzony albo trudno dostępny;
- nie ma możliwości przygotowania bezpiecznego stanowiska;
- skrzydło ociera, a regulacja nie wyrównuje szczelin;
- po opadach pojawia się przeciek, wilgotne ościeże lub mokra izolacja.
Zlecenie montażu fachowcowi jest racjonalne również wtedy, gdy do jednorazowej pracy trzeba kupić lub wynająć rusztowanie, specjalistyczne narzędzia i wyposażenie do zabezpieczenia przed upadkiem. Naprawa mokrego ocieplenia, kołnierza oraz zabudowy wnęki może kosztować więcej niż prawidłowy montaż wykonany od początku.
Jak odebrać montaż okna dachowego?
Kontrolę należy przeprowadzić przed zakryciem wnęki płytami. Najpierw sprawdza się ramę i skrzydło, następnie dostępne połączenia od strony dachu i pomieszczenia. Nie należy odbierać prac wyłącznie na podstawie tego, że okno otwiera się i nie przecieka w dniu montażu. Błędy termoizolacji i paroizolacji mogą ujawnić się dopiero zimą.
- dolna krawędź ramy jest wypoziomowana;
- rama nie jest widocznie skręcona ani odkształcona;
- szczeliny wokół skrzydła są równomierne;
- skrzydło otwiera się, zamyka i blokuje bez ocierania;
- kołnierz odpowiada rozmiarowi okna, głębokości osadzenia i rodzajowi pokrycia;
- elementy kołnierza są ułożone w kolejności zapewniającej spływ wody;
- membrana jest połączona z ramą, a nad oknem znajduje się prawidłowo włączona rynienka;
- termoizolacja otacza ościeżnicę bez widocznych pustek;
- paroizolacja jest szczelnie połączona z ościeżnicą na całym obwodzie;
- pokrycie nie naciska na ramę i zachowuje odstępy wymagane przez producenta;
- górna szpaleta może zostać wykonana poziomo, a dolna pionowo.
Po pierwszym intensywnym deszczu należy obejrzeć narożniki wnęki, przestrzeń nad oknem i dostępne fragmenty izolacji. Zacieki pojawiające się bezpośrednio po opadzie mogą wskazywać na problem z kołnierzem, pokryciem, membraną lub rynienką. Wilgoć nasilająca się zimą przy wysokiej wilgotności w pomieszczeniu może być związana z mostkiem cieplnym, ograniczonym przepływem ciepłego powietrza albo nieszczelną paroizolacją. W obu przypadkach trzeba znaleźć źródło problemu przed wykonaniem naprawy kosmetycznej.
Najczęstsze pytania
Czy można samemu zamontować okno dachowe?
Tak, ale tylko wtedy, gdy okno mieści się między krokwiami, nie wymaga zmiany konstrukcji, a wykonawca zna prace dekarskie i ma bezpieczny dostęp do połaci. Przy cięciu krokwi, montażu kilku okien, nietypowym pokryciu albo braku zabezpieczenia do pracy na wysokości potrzebny jest fachowiec.
Czy okno dachowe musi mieć kołnierz uszczelniający?
Tak. Kołnierz przejmuje wodę z pokrycia i odprowadza ją wokół ramy. Musi być dopasowany do wymiaru okna, głębokości osadzenia i rodzaju pokrycia. Sama piana ani przypadkowa obróbka z blachy nie zastępują automatycznie rozwiązania przewidzianego dla danego systemu.
Ile luzu zostawić między oknem dachowym a krokwiami?
Wymagany odstęp należy odczytać z instrukcji konkretnego okna i zestawu termoizolacyjnego. Dla wybranych rozwiązań VELUX z ramą BDX rozstaw krokwi w świetle powinien być większy o około 4-6 cm od szerokości okna, ale nie jest to reguła dla wszystkich producentów i modeli.
Czy przestrzeń wokół ramy można wypełnić samą pianą?
Nie. Potrzebne są również kołnierz odprowadzający wodę, połączenie z membraną, termoizolacja oraz szczelna paroizolacja od strony pomieszczenia. Nadmiar piany może ponadto odkształcić ościeżnicę.
Na jakiej wysokości zamontować dolną krawędź okna?
Często planuje się ją około 110-140 cm nad podłogą, ale wysokość trzeba dopasować do kąta dachu, ścianki kolankowej, rodzaju otwierania i wzrostu użytkowników. Należy także sprawdzić wymagania dotyczące ochrony przed wypadnięciem.
Czy montaż nowego okna dachowego wymaga zgłoszenia?
Wykonanie nowego otworu może wymagać zgłoszenia albo pozwolenia, zależnie od rodzaju budynku i zakresu ingerencji. Przed rozpoczęciem prac trzeba potwierdzić kwalifikację w starostwie lub urzędzie miasta oraz u projektanta. Wymiana okna bez zmiany wielkości i kształtu otworu zasadniczo nie wymaga takiej procedury.
Dlaczego okno dachowe przecieka po montażu?
Przyczyną może być niewłaściwie dobrany lub ułożony kołnierz, błędne połączenie z membraną albo nieprawidłowo wykonana rynienka nad oknem. Wilgoć może również pochodzić z kondensacji wywołanej mostkiem cieplnym lub nieszczelną paroizolacją. Znaczenie ma miejsce oraz moment pojawiania się wody.
Kiedy sprawdzić geometrię okna dachowego?
Po wstępnym zamocowaniu ramy i ponownym założeniu skrzydła, ale przed ostatecznym dokręceniem mocowań i montażem kołnierza. Skrzydło powinno pracować bez ocierania, a szczeliny między nim a ościeżnicą muszą być równomierne.
